Wat moet ik doen als ik blootgesteld ben aan asbest?

Asbest werd in het verleden jarenlang gebruikt in woningen, appartementen en bedrijfsgebouwen in Vlaanderen. Vooral gebouwen die vóór 2001 zijn gebouwd, kunnen tot op vandaag nog asbesthoudende materialen bevatten. Wanneer die materialen beschadigd raken of bewerkt worden, kunnen er microscopisch kleine vezels vrijkomen. Het inademen van die vezels kan op lange termijn schadelijk zijn voor de gezondheid.

Hoe gevaarlijk is blootstelling aan asbest?

Het gezondheidsrisico hangt vooral af van:

• De frequentie van de blootstelling
• De hoeveelheid ingeademde vezels
• De duur van de blootstelling
• Of je rookt (roken verhoogt het risico aanzienlijk)

Belangrijk om te weten: asbestziektes ontwikkelen zich meestal pas 30 tot 40 jaar na blootstelling. Je merkt dus niet onmiddellijk klachten na het inademen van asbestvezels.

Eenmalig contact met asbest

Heb je één keer gewerkt met of in de buurt geweest van mogelijk asbesthoudend materiaal? Dan is er in principe geen reden tot paniek.

Volgens de OVAM is het bij een eenmalige blootstelling niet nodig om onmiddellijk een arts te raadplegen. Er bestaat momenteel geen medische test die asbestvezels in het lichaam kan opsporen. Onderzoeken zoals een röntgenfoto of biopsie kunnen bovendien niet voorspellen of je later een asbestziekte zal ontwikkelen.

Wat wél belangrijk is:

• Vermijd verdere blootstelling.
• Stop onmiddellijk met werken als je vermoedt dat materiaal asbest bevat.
• Laat het materiaal professioneel beoordelen door een asbestdeskundige.

Regelmatige blootstelling (bijvoorbeeld beroepsmatig)

Kom je regelmatig in contact met asbesthoudende materialen, bijvoorbeeld in de bouwsector, bij sloopwerken of tijdens renovaties? Dan kan een preventieve medische screening via een arbeidsgeneesheer of huisarts aangewezen zijn. Hou er wel rekening mee dat er voor veel asbestgerelateerde aandoeningen nog geen genezende behandeling bestaat.

Preventie blijft daarom de belangrijkste maatregel. Dat betekent concreet:

• Werk enkel volgens de geldende veiligheidsvoorschriften.
• Draag steeds geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals een correct aansluitend FFP3-stofmasker, wegwerpoverall, handschoenen en overschoenen.
• Vermijd het breken, zagen of slijpen van asbesthoudende materialen, omdat daarbij vezels vrijkomen.
• Bevochtig materialen indien toegelaten om stofvorming te beperken.
• Laat risicovolle of sterk beschadigde asbesttoepassingen altijd verwijderen door een erkend asbestverwijderingsbedrijf.
• Zorg voor correcte verpakking en afvoer volgens de Vlaamse richtlijnen.

Door deze maatregelen toe te passen, beperk je de kans dat gevaarlijke vezels in de lucht terechtkomen en ingeademd worden.

Mogelijke symptomen op lange termijn

Asbestziektes ontwikkelen zich traag. Mogelijke symptomen die pas tientallen jaren later kunnen optreden zijn:

• Aanhoudende hoest
• Kortademigheid
• Pijn op de borst
• Onverklaarbaar gewichtsverlies

Twijfel je of je klachten verband kunnen houden met vroegere blootstelling? Neem dan contact op met je huisarts of een medische milieudeskundige.

Hoe vermijd je toekomstige risico’s?

De beste manier om gezondheidsrisico’s te beperken, is asbest in kaart brengen vóór je begint te verbouwen of verkopen. In Vlaanderen is een asbestattest verplicht bij de verkoop van gebouwen gebouwd vóór 2001. Maar ook zonder verkoop is het sterk aanbevolen om te weten waar asbest aanwezig is in je gebouw.

Een asbestattest:

• Brengt alle zichtbare asbesthoudende materialen in kaart
• Geeft een inschatting van de toestand en het risico
• Adviseert of verwijdering nodig is of niet
• Helpt je veilig te renoveren of onderhouden

Zo voorkom je dat je onbewust asbestvezels vrijmaakt tijdens breek- of renovatiewerken. Een erkende asbestdeskundige kan via een plaatsbezoek en staalnames een officieel asbestattest opmaken. Zo krijg je duidelijkheid en vermijd je onnodige gezondheidsrisico’s voor jezelf, je gezin of werknemers.

Bron: OVAM