Welke keuringen zijn verplicht bij modulaire woningen?

Modulaire woningen en tiny houses zijn aan een opmars bezig in Vlaanderen. Ze worden vaak gezien als een eenvoudiger en flexibeler alternatief voor klassieke woningen. Toch geldt in de praktijk één belangrijke regel: zodra een modulaire woning dient als vaste woonplaats en vergunningsplichtig is, wordt ze juridisch beschouwd als een volwaardige woning.

Dat betekent dat ook de meeste bouwstudies, keuringen en energieverplichtingen van toepassing zijn. Tegelijk bestaan er wel enkele uitzonderingen, afhankelijk van de grootte, functie en context van het project. Hieronder zetten we alles even op een rijtje.

EPC (Energieprestatiecertificaat)

Het EPC is verplicht bij verkoop en verhuur van gebouwen en geeft de energiezuinigheid weer via een label van A+ tot F. Het certificaat blijft doorgaans 10 jaar geldig.

Voor modulaire woningen is een EPC nodig zodra ze als zelfstandige woning worden gebruikt en overgedragen worden (verkoop/verhuur).

Uitzonderingen:

• Tijdelijke of verplaatsbare (roerende) woonunits vallen buiten de verplichting, maar mogen in praktijk vaak slechts 2 jaar op eenzelfde locatie blijven staan.
• Zeer kleine constructies zonder woonfunctie (bv. tuinconstructies) zijn uitgesloten.

In de praktijk: een tiny house dat permanent bewoond wordt, zal bijna altijd onder de EPC-plicht vallen.

EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat)

EPB is één van de belangrijkste verplichtingen bij nieuwbouw en legt eisen op rond isolatie, energieverbruik, ventilatie en hernieuwbare energie.

Bij een vergunningsplichtig project moet een EPB-verslaggever aangesteld worden en moet na afloop een EPB-aangifte gebeuren.

Uitzonderingen:

• Vrijstaande gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte < 50 m² kunnen vrijgesteld zijn
• Tijdelijke constructies met een beperkte gebruiksduur (max. 2 jaar)

Asbestattest

Het asbestattest is verplicht bij overdracht onder levenden van gebouwen die gebouwd zijn vóór 2001. Aangezien modulaire woningen meestal onder de categorie 'nieuwbouw' vallen zal in praktijk een asbestattest vrijwel nooit verplicht zijn binnen dit segment. Wederom geldt hier de vrijstelling voor tijdelijke units zoals voor de hierboven aangehaalde bouwstudies en keuringen. 

Veiligheidscoördinatie

Veiligheidscoördinatie is verplicht wanneer er minstens twee aannemers actief zijn op de werf.

Uitzonderingen:

• Niet nodig wanneer alle werken uitgevoerd worden door één aannemer

In de praktijk is dit bij modulaire woningen vaak wél verplicht, omdat verschillende partijen betrokken zijn (productie, transport, plaatsing, technieken).

Luchtdichtheidsmeting

De luchtdichtheidsmeting controleert hoe luchtdicht een woning is en heeft invloed op de EPB-score.

Uitzonderingen / nuance:

• Niet wettelijk verplicht
• Wordt enkel uitgevoerd wanneer men een betere energieprestatie wil aantonen

Bij modulaire woningen vaak interessant, maar geen verplicht onderdeel.

Warmteverliesberekening

De warmteverliesberekening bepaalt het benodigde verwarmingsvermogen en helpt bij het correct dimensioneren van installaties.

Uitzonderingen / nuance:

• Geen wettelijke verplichting in de meeste residentiële projecten
• Wordt vooral gebruikt als technische optimalisatie

Vooral nuttig bij kleine volumes zoals tiny houses om overdimensionering te vermijden.

Overzicht verplichtingen (Vlaanderen)

* afhankelijk van situatie en projecttype

In het kort

Modulaire woningen lijken op het eerste gezicht eenvoudiger, maar op vlak van wetgeving zijn ze dat meestal niet. In de meeste gevallen gelden dezelfde regels als bij klassieke woningen, zeker wanneer ze permanent bewoond worden. De uitzonderingen bestaan, maar zijn beperkt en sterk afhankelijk van de concrete situatie. Bovendien ligt er bij jou als aanvrager een sterke bewijslast in deze situaties. Daarom is het belangrijk om elk project individueel te bekijken en tijdig de juiste studies en keuringen te voorzien samen met een studiebureau zoals Xenadvies.