Wat doet Tracimat?

Bij grote sloop-, renovatie- en ontmantelingswerken in Vlaanderen kom je vroeg of laat de naam Tracimat tegen. Maar wat doet Tracimat precies? Waarom is deze organisatie belangrijk voor sloopwerken? En welke rol speelt Tracimat bij een sloopopvolgingsplan?

In deze blog leggen we uit wat Tracimat doet, wanneer Tracimat verplicht betrokken is en hoe de organisatie bijdraagt aan een duurzamere en circulaire bouwsector.

Wat is Tracimat?

Tracimat is de officiële Vlaamse sloopbeheerorganisatie die instaat voor de opvolging en traceerbaarheid van materialen die vrijkomen bij sloop-, renovatie- en ontmantelingswerken.

De organisatie werd in 2014 opgericht om ervoor te zorgen dat materialen zo selectief mogelijk worden verwijderd, zodat ze nadien kunnen worden hergebruikt of gerecycleerd. Daarnaast helpt Tracimat om gevaarlijke stoffen zoals asbest uit de materiaalstromen te weren.

Als onafhankelijke non-profitorganisatie vormt Tracimat een belangrijke schakel tussen:

• opdrachtgevers
• sloopdeskundigen
• aannemers
• slopers
• recyclagebedrijven
• overheden

Hun uiteindelijke doel is duidelijk: minder afval creëren en meer waardevolle grondstoffen terugwinnen uit bestaande gebouwen en infrastructuur.

Waarom bestaat Tracimat?

De bouwsector is verantwoordelijk voor een enorme hoeveelheid afvalstromen. Jaarlijks komen in Vlaanderen miljoenen tonnen bouw- en sloopafval vrij.

Vroeger belandden veel materialen zonder voldoende controle in gemengde afvalstromen. Daardoor gingen herbruikbare materialen verloren en bestond er een groter risico op verspreiding van gevaarlijke stoffen zoals asbest. Om dit te vermijden werd een systeem ontwikkeld waarbij de volledige sloopketen gecontroleerd en gedocumenteerd wordt.

Tracimat zorgt ervoor dat:

• gevaarlijke materialen vooraf worden geïdentificeerd;
• selectieve sloop wordt toegepast;
• puinstromen correct worden gescheiden;
• gerecycleerde materialen van hogere kwaliteit worden geproduceerd;
• materialen opnieuw ingezet kunnen worden binnen de circulaire economie.

Deze werkwijze wordt vaak omschreven als urban mining: het ontginnen van waardevolle grondstoffen uit bestaande gebouwen in plaats van uit nieuwe natuurlijke grondstoffen.

Welke taken voert Tracimat uit?

Tracimat begeleidt het volledige traject van voorbereiding tot en met de verwerking van de vrijgekomen materialen.

1. Conform verklaren van sloopopvolgingsplannen

Een onafhankelijk sloopdeskundige maakt eerst een sloopopvolgingsplan op.

Tracimat controleert vervolgens:

• de volledigheid van het dossier;
• de inventarisatie van materialen;
• de identificatie van risicomaterialen;
• de voorgestelde sloopmethodiek.

Bij goedkeuring ontvangt het dossier een conformverklaring.

2. Opvolgen van de traceerbaarheidsprocedure

Sinds 1 juli 2022 geldt de verplichting voor de volledige Tracimat-traceerbaarheidsprocedure bij sloop- en ontmantelingsprojecten waarvoor een sloopopvolgingsplan verplicht is, met name:

• niet-residentiële gebouwen met een bouwvolume vanaf 1.000 m³
• residentiële gebouwen (wanneer > 2/3 residentieel) vanaf 5.000 m³
• infrastructuurwerken waarbij meer dan 250 m³ sloopmateriaal vrijkomt

Hierdoor kan exact worden nagegaan:

• waar materialen vandaan komen;
• hoe ze werden verwijderd;
• waar ze verwerkt worden;
• of de voorgeschreven procedures werden gevolgd.

3. Verwerkingstoelatingen afleveren

Wanneer puin wordt afgevoerd naar een erkende breker, levert Tracimat een verwerkingstoelating af. Hiermee kan het puin worden verwerkt als Laag Milieu Risico Profiel (LMRP), wat belangrijk is voor hoogwaardige recyclage.

4. Controlebezoeken organiseren

Bij bepaalde projecten, bijvoorbeeld wanneer asbest aanwezig is, kan een controlebezoek plaatsvinden tijdens of na de verwijderingswerken. Zo wordt nagegaan of de sloop conform de voorschriften wordt uitgevoerd.

5. Sloopattesten afleveren

Na afloop van de werken kan een sloopattest worden afgeleverd. Dit attest bewijst dat het volledige traject volgens de Tracimat-procedure werd uitgevoerd.

Wat betekent dit voor bouwheren en eigenaars?

Wanneer uw project onder de wettelijke verplichtingen valt, moet u tijdig rekening houden met de Tracimat-procedure.

In de praktijk betekent dit dat:

1. een erkend sloopdeskundige een sloopopvolgingsplan opstelt;
2. Tracimat het dossier controleert;
3. een conformverklaring wordt afgeleverd;
4. de sloopwerken volgens de traceerbaarheidsprocedure verlopen;
5. de verwerking van het puin wordt geregistreerd;
6. na afloop een sloopattest kan worden verkregen.

Wie deze verplichtingen niet volgt, riskeert vertragingen binnen het vergunnings- en uitvoeringsproces.

Xenadvies helpt u met uw sloopopvolgingsplan

Bij Xenadvies begeleiden we eigenaars, projectontwikkelaars, aannemers en architecten bij de opmaak van sloopopvolgingsplannen conform de Vlaamse regelgeving.

Onze erkende sloopdeskundigen zorgen voor:

• een volledige materiaalinventarisatie;
• detectie van risicomaterialen zoals asbest;
• opmaak van het sloopopvolgingsplan;
• begeleiding binnen de Tracimat-procedure;
• ondersteuning tot aan de conformverklaring.

Heeft u plannen om een gebouw te slopen, renoveren of ontmantelen en valt uw project binnen één van de volgende verplichte categorieën: niet-residentiële gebouwen vanaf 1.000 m³, residentiële gebouwen (meer dan 2/3 residentieel) vanaf 5.000 m³ of infrastructuurwerken met meer dan 250 m³ sloopmateriaal? Neem dan contact met ons op. Wij bekijken graag samen of uw project onder de Tracimat-verplichtingen valt en ondersteunen u bij een correcte en vlotte opvolging van uw dossier.