Zo hou je het huis koel in de zomer

Warme zomers en langere periodes van hoge temperaturen komen steeds vaker voor. Door de klimaatverandering neemt de kans op hittegolven toe en wordt het steeds belangrijker om woningen ook tijdens warme periodes comfortabel en gezond te houden.

Een aangename binnentemperatuur zorgt niet alleen voor meer comfort, maar voorkomt ook gezondheidsproblemen door langdurige blootstelling aan hitte. Wees gerust: een koel huis betekent niet automatisch dat u een energieverslindende airco nodig heeft.

Stap 1 - Hou warmte buiten en laat koelte binnen

De eenvoudigste manier om uw woning koel te houden, is voorkomen dat warmte überhaupt binnenkomt.

Sluit ramen en deuren overdag

Veel mensen openen ramen zodra het warm wordt, maar dat kan tijdens een hittegolf het omgekeerde effect hebben. Wanneer de buitentemperatuur hoger ligt dan de binnentemperatuur, brengt u met open ramen namelijk warme lucht naar binnen.

Hou daarom overdag ramen en deuren gesloten tijdens de warmste uren van de dag. Zodra het buiten opnieuw koeler wordt dan binnen, is het moment aangebroken om intensief te verluchten.

Gebruik buitenzonwering

Zonlicht dat via ramen naar binnen valt, wordt omgezet in warmte. Daarom is het belangrijk om de zon tegen te houden vóór deze het glas bereikt.

Buitenzonwering is hiervoor veel efficiënter dan gordijnen of andere binnenzonwering.

Voorbeelden van efficiënte oplossingen:

• rolluiken;
• screens;
• buitenjaloezieën;
• luifels;
• vaste zonwering zoals dakoverstekken.

Vooral ramen gericht naar het zuiden, oosten en westen verdienen extra aandacht. Oost- en westgerichte ramen krijgen immers lage ochtend- en avondzon binnen, waardoor de warmte vaak moeilijker buiten te houden is.

Ventileer op het juiste moment

Wanneer de temperatuur 's avonds en 's nachts daalt, kunt u uw woning actief afkoelen door intensief te ventileren.

Door ramen tegenover elkaar open te zetten, ontstaat kruisventilatie. Wanneer u ook ramen op verschillende verdiepingen opent, ontstaat een schoorsteeneffect: warme lucht stijgt op en verlaat de woning, terwijl koelere buitenlucht wordt aangezogen: deze techniek wordt nachtventilatie genoemd.

Vooral woningen met veel massa, zoals bakstenen muren en betonnen vloeren, profiteren hiervan. Deze materialen slaan overdag warmte op, maar kunnen 's nachts opnieuw afkoelen.

Let op bij ventilatiesysteem D

Heeft uw woning een ventilatiesysteem D met warmteterugwinning? Dan is de zomerinstelling belangrijk.

In de winter zorgt een warmtewisselaar ervoor dat de warmte uit afgevoerde binnenlucht wordt gebruikt om verse buitenlucht voor te verwarmen. Dat bespaart energie.

In de zomer wilt u dit effect net vermijden. Daarom beschikken veel systemen over een zomerbypass. Wanneer deze actief is, wordt de warmtewisselaar tijdelijk omzeild en kan koelere buitenlucht rechtstreeks de woning binnenkomen. Controleer daarom tijdig of de bypass correct werkt of laat dit nakijken tijdens een onderhoud of ventilatiecontrole.

Stap 2 - Pas uw woning aan

Naast dagelijkse gewoontes speelt ook de bouwkwaliteit van uw woning een belangrijke rol. Een goed ontworpen woning houdt warmte langer buiten en blijft daardoor comfortabeler tijdens warme periodes.

Investeer in buitenzonwering

Vooral zuidelijk georiënteerde ramen kunnen grote hoeveelheden zonnewarmte binnenlaten.

Een vaste of beweegbare buitenzonwering houdt de zon tegen, terwijl u in de winter nog steeds kunt profiteren van gratis zonnewarmte. Automatische screens of rolluiken kunnen bovendien helpen om de zon op het juiste moment buiten te houden zonder dat u er dagelijks aan moet denken.

Zorg voor voldoende isolatie

Isolatie is niet alleen belangrijk om warmte binnen te houden tijdens de winter. Het zorgt er ook voor dat warmte in de zomer trager binnendringt.

Bijzondere aandacht gaat naar:

• dakisolatie;
• muurisolatie;
• isolerende beglazing.

Het dak is één van de belangrijkste plaatsen waar zomerse warmte de woning binnendringt. Een goed geïsoleerd dak beperkt de overdracht van warmte naar de leefruimtes. Ook zonnepanelen kunnen hierbij een bijkomend voordeel bieden doordat ze een deel van de zonnestraling op het dak opvangen.

Een luchtdichte woning blijft langer comfortabel

Een vaak vergeten aspect bij zomercomfort is luchtdichtheid. Een woning met ongecontroleerde luchtlekken laat niet alleen in de winter warmte ontsnappen, maar kan in de zomer ook warme buitenlucht ongecontroleerd binnenlaten. Met een luchtdichtheidsmeting of blowerdoortest kunnen luchtlekken opgespoord worden. Zo krijgt u inzicht in waar warmte ongewenst binnendringt.

Een luchtdichte woning werkt bovendien beter samen met een mechanisch ventilatiesysteem:

• overdag blijft warme buitenlucht beter buiten;
• 's nachts kan gecontroleerde ventilatie optimaal gebruikt worden om de woning af te koelen;
• de ventilatie werkt efficiënter en voorspelbaarder.

Meer groen zorgt voor natuurlijke verkoeling

Ook de omgeving rond uw woning heeft invloed op de temperatuur. Groendaken, gevelgroen, bomen en groene terrassen zorgen voor:

• meer schaduw;
• minder opwarming van oppervlakken;
• natuurlijke verkoeling door verdamping.

Een groene omgeving kan daardoor helpen om de temperatuur rond en in de woning te beperken.

Stap 3 - Koel met een warmtepomp

In veel woningen volstaan bovenstaande maatregelen om een aangename temperatuur te behouden. Wanneer actieve koeling toch noodzakelijk is, kiest u best voor een energiezuinige oplossing.

Kies voor een warmtepomp in plaats van een mobiele airco

Een omkeerbare warmtepomp kan zowel verwarmen als koelen.

Dit kan bijvoorbeeld via:

• vloerverwarming;
• ventilo-convectoren;
• een lucht-luchtwarmtepomp (vaste airco).

Een mobiele airco wordt afgeraden omdat deze: relatief veel elektriciteit verbruikt, minder efficiënt werkt en vaak warme lucht via een open raam of kier binnen laat komen.

Koel verstandig

Ook bij een efficiënt systeem blijft slim gebruik belangrijk. Enkele aandachtspunten:

• stel de temperatuur niet te laag in;
• een instelling van 24 tot 26°C is aanbevolen tijdens warme periodes;
• beperk grote temperatuurverschillen met buiten;
• combineer indien mogelijk met zonnepanelen.

Goed om weten: Een geothermische warmtepomp kan zelfs gebruikmaken van de natuurlijke koelte in de bodem om zeer efficiënt te koelen met een beperkt elektriciteitsverbruik.

Bron: Vlaanderen.be - Hoe hou ik mijn woning koel?

In het kort

Een aangename woning tijdens warme zomerdagen ontstaat niet door één enkele oplossing, maar door een combinatie van maatregelen.

Door warmte buiten te houden, op het juiste moment te ventileren en te investeren in een goed geïsoleerde en luchtdichte woning, blijft uw huis langer comfortabel zonder onnodig energieverbruik. Een correcte ventilatieverslaggeving, een goede luchtdichtheidsmeting en een doordachte EPB-aanpak vormen daarbij belangrijke bouwstenen voor een energiezuinige woning die klaar is voor de zomer.