Sinds 1 maart 2026 zijn de regels voor verbouwen en renoveren in Vlaanderen versoepeld. Heel wat werken aan bestaande woningen kunnen vandaag zonder omgevingsvergunning worden uitgevoerd. Ook de meldingsplicht is grotendeels afgeschaft. Dat maakt het voor eigenaars eenvoudiger om renovatiewerken uit te voeren.
Een belangrijke wijziging is dat buitenisolatie tot 26 cm onder bepaalde voorwaarden vergunningsvrij kan worden geplaatst. Dat biedt extra mogelijkheden voor wie zijn woning energetisch wil verbeteren. Uiteraard kunnen lokale voorschriften, erfgoedregels en andere voorwaarden nog steeds van toepassing zijn.
Geen EPB-plicht betekent niet dat energie onbelangrijk is
Door de versoepeling kunnen bepaalde renovatiewerken die vroeger onder de EPB-regelgeving vielen, vandaag zonder omgevingsvergunning worden uitgevoerd en daardoor ook zonder EPB-aangifte.
Toch kan het interessant zijn om bij een renovatie verder te kijken dan wat vandaag wettelijk verplicht is.
Een EPC kan daarbij een nuttig vertrekpunt zijn. Het geeft inzicht in de huidige energieprestatie van de woning en maakt duidelijk welke energetische verbeteringen mogelijk zijn. Zo krijgt u onder meer zicht op de isolatie, ramen en beglazing en de verwarmingsinstallatie.
De doelstelling van 2050
Vlaanderen heeft een duidelijke langetermijndoelstelling voor het gebouwenpark. Tegen 2050 moeten bestaande woningen evolueren naar een energieprestatieniveau dat vergelijkbaar is met dat van een energetisch performante nieuwbouwwoning.
Voor woningen wordt deze doelstelling op het EPC vertaald naar energielabel A. Een woning kan ook aan de doelstelling voldoen wanneer de verschillende onderdelen, zoals dak, muren, vloer, ramen en verwarmingsinstallatie, aan de vooropgestelde energetische eisen voldoen.
De doelstelling van 2050 is vandaag geen algemene renovatieverplichting voor iedere woning, maar geeft wel aan in welke richting het Vlaamse energiebeleid evolueert.
Waarom daar nu al rekening mee houden?
De regelgeving rond bouwen, renoveren en energie verandert regelmatig. De recente versoepeling van de vergunningsregels is daar een voorbeeld van. Ook de voorwaarden voor de Mijn VerbouwPremie werden vanaf 1 maart 2026 aangepast.
Daarnaast worden de energie-eisen de komende jaren verder aangescherpt. Zo wordt vanaf 2030 een nieuwe energienorm ingevoerd voor gebouwen.
Een dak wordt bijvoorbeeld maar om de paar tientallen jaren vernieuwd. Als u het dak toch openlegt, kan het daarom interessant zijn om meteen voldoende te isoleren. Hetzelfde geldt voor gevels, ramen en verwarmingsinstallaties.
Door bij renovaties nu al rekening te houden met de langetermijndoelstelling, kunt u vermijden dat bepaalde werken later opnieuw moeten worden uitgevoerd.
Een EPC als renovatiedraaiboek
Ook bij een project waarvoor geen EPB-aangifte nodig is, kan een EPC helpen om gefundeerde keuzes te maken. Het maakt duidelijk waar de woning vandaag staat en welke stappen mogelijk zijn om de energieprestatie te verbeteren.
Zo kunt u renovaties gefaseerd aanpakken en tegelijk rekening houden met de langetermijndoelstelling van 2050.
Voor wie vandaag renoveert, is de belangrijkste vraag dus niet alleen:
"Wat moet ik volgens de huidige regelgeving doen?"
maar ook:
"Als ik deze werken vandaag uitvoer, zit ik dan binnen 10, 20 of 30 jaar nog goed?"
De regels rond omgevingsvergunningen, EPB, EPC en premies kunnen wijzigen. Of een specifieke renovatie vergunningsvrij is, hangt af van de concrete situatie en de toepasselijke Vlaamse en lokale regelgeving. Controleer daarom steeds vooraf welke regels op uw project van toepassing zijn.
