Wanneer moet een asbestdak in Vlaanderen verwijderd zijn?

Op het internet wordt regelmatig gesproken over 2034 als deadline voor het verwijderen van asbestdaken in Vlaanderen. Toch is het belangrijk om daar een onderscheid in te maken. Voor particuliere eigenaars en de meeste private gebouwen is 2034 vandaag geen algemene wettelijke verwijderingsdeadline. Voor publieke gebouwen ligt dat anders.

In dit artikel leggen we uit wat de huidige regels betekenen, wanneer een asbestdak wél verwijderd moet worden en waarom het toch verstandig kan zijn om niet te wachten.

Tegen 2034 moeten asbestdaken verdwijnen. Maar voor wie?

De Vlaamse overheid heeft binnen het Actieplan Asbestafbouw de doelstelling vastgelegd om Vlaanderen tegen 2040 asbestveilig (niet asbestvrij) te maken.

Een belangrijke mijlpaal daarin is 2034. Tegen dan moeten de meest risicovolle asbesttoepassingen worden verwijderd. Daaronder vallen onder meer asbestcementen daken en gevels.

Maar er is een belangrijk onderscheid:

• Voor publieke gebouwen zijn de verwijderingsverplichtingen tegen 2034 wettelijk vastgelegd.
• Voor particuliere eigenaars en private gebouwen is 2034 momenteel een belangrijke Vlaamse beleidsdoelstelling, maar geen algemene wettelijke verplichting om elk asbestdak tegen die datum te verwijderen.

Een eigenaar van een private woning, loods of ander gebouw met een asbestdak hoeft dus niet automatisch vóór 1 januari 2034 het dak te laten verwijderen. Dat betekent echter niet dat een asbestdak onbeperkt kan blijven liggen.

Wanneer moet een asbestdak dan wel verwijderd worden?

Er geldt vandaag geen algemene verwijderplicht enkel omdat een dak asbest bevat. Wel gelden er verplichtingen rond het veilig beheren van asbest.

Wanneer asbesthoudend materiaal in slechte staat is, moet de eigenaar ervoor zorgen dat het geen risico vormt. Asbest in slechte staat kan bijvoorbeeld broos of beschadigd zijn, afbrokkelen of stof afgeven.

Bij renovatiewerken gelden bovendien strengere regels. Wanneer asbesthoudende materialen door de werken eenvoudig bereikbaar worden, moeten deze worden verwijderd. Het is dus niet de bedoeling om asbest tijdens een renovatie gewoon opnieuw in te sluiten. Een versleten of beschadigd asbestdak is daarom iets waar je als eigenaar best niet mee wacht.

Mag je een asbestdak laten ontmossen?

Het ontmossen van een asbesthoudende dak- of gevelbekleding is wettelijk verboden. Door te borstelen, schuren of andere vormen van reiniging kan het oppervlak beschadigd raken en kunnen asbestvezels vrijkomen.

Ook het idee om een oud asbestdak nog een tijdje te onderhouden door het te reinigen of te behandelen, is dus geen goede oplossing. Een sterke mosgroei kan bovendien een teken zijn dat het dak aan vervanging toe is.

En wat met het asbestattest?

Naast de regels rond het verwijderen van asbest is er nog een belangrijke verplichting: het asbestattest. Voor gebouwen met een risicobouwjaar geldt dat eigenaars vanaf 2032 over een geldig asbestinventarisattest moeten beschikken. Het gaat dan om gebouwen die vóór 2001 zijn gebouwd.

Bij verkoop is een asbestattest vandaag de dag al verplicht voor de gebouwen en situaties die onder de regelgeving vallen.

Een asbestattest geeft aan welke asbesthoudende materialen tijdens de inventarisatie zijn aangetroffen en welke maatregelen nodig zijn om tot een asbestveilige toestand te komen.

Belangrijk: een gebouw kan asbestveilig zijn zonder volledig asbestvrij te zijn. Sommige asbesttoepassingen met een laag risico mogen aanwezig blijven, zolang ze veilig worden beheerd. Dit heeft enkel een invloed op de geldigheidsduur van het asbestattest.

In het kort

Een asbestdak hoeft, in tegenstelling tot publieke gebouwen, niet bij een private woning of gebouw tegen 2034 verwijderd te zijn. Wel moet asbest veilig beheerd worden en is het belangrijk om beschadigde of sterk verweerde daken tijdig aan te pakken. Ontmossen van een asbestdak is verboden en zonnepanelen mogen niet geplaatst worden wanneer dit het asbesthoudende materiaal beschadigt.

Bij verkoop is een asbestattest vandaag al verplicht in de situaties die onder de regelgeving vallen en vanaf 2032 moet elke eigenaar van een gebouw met een risicobouwjaar (pre-2001) over een geldig asbestattest beschikken. Heb je een ouder dak? Dan is het verstandig om eerst te laten vaststellen of er asbest aanwezig is en in welke staat het verkeert, zodat je tijdig weet welke stappen nodig zijn.